Tin tức

Quy trình ngâm ủ lúa giống cho vụ xuân 2019

01/02/2019 | Lượt xem: 25

Đối với vụ đông xuân 2019 việc ngâm ủ lúa giống thuần nảy mầm, tốt giống tốt má , tốt mạ tốt lùa bà con cần phải chọn giống lúa tốt và sử dụng quy trình ngâm ủ lúa giống sau đây 

Tìm hiểu điều kiện để hạt giống lúa nảy mầm

Đối với việc ủ lúa giống khi có đủ các điều kiện cần thiết thì mầm và rễ mầm từ hạt gạo của hạt lúa giống xuyên qua lớp vỏ trấu ra ngoài gọi là sự nảy mầm của hạt lúa. Vậy các điều kiện để hạt lúa giống nảy mầm là:

1.1. Điều kiện bên trong hạt 

a. Sức sống của hạt lúa giống 

Là hạt lúa giống còn khả năng nảy mầm được khi có đủ diều kiện như nước, nhiệt độ và ôxy thích hợp cho sự nảy mầm.

c. Sự ngủ nghỉ của hạt 

Do đặc điểm sinh lý của hạt lúa giống, sau khi thu hoạch phải trải qua giai đoạn ngủ nghỉ, sau đó mới tới giai đoạn nẩy mầm. Trong sản xuất nông nghiệp hiện nay thường lấy giống lúa vừa thu hoạch xong làm lúa giống gieo cấy luôn ở vụ kế tiếp gọi là giống lúa liền vụ. Trường hợp gặp các giống lúa có tính ngủ nghỉ thì tỉ lệ nảy mầm rất thấp. Để chủ động sử dụng giống lúa liền vụ, cần phải xử lý phá ngủ, kích thích tăng sức nẩy mầm. Các bước thực hiện như sau:

  • Bước 1: Thu hoạch lúa liền vụ

- Thu lúa để làm giống, thu xong phải tuốt hạt ngay

- Có thể ngâm lúa tươi ngay.

- Nếu chưa cần gấp thì phơi cho ráo vỏ; Gặp trời mưa phải trải mỏng nơi thoáng gió (tránh dồn đống hạt lúa giống sẽ bị mất sức nẩy mầm).

  • Bước 2: Loại bỏ hạt lép, lửng, cỏ dại, tạp chất

Lấy bùn ao pha loãng với nước cho vào, chum, vại ... có dung tích tuỳ theo lượng giống cần xử lý. Dùng quả trứng gà mới đẻ thả vào dung dịch nước bùn đó, nếu quả trứng nổi lập lờ trên mặt nước bùn, (phần nổi có đường kính khoảng 2 cm) là được, nếu trứng chìm cho thêm bùn, trứng nổi nhiều cho thêm nước. Sau đó đổ lúa giống vào dung dịch nước bùn, khuấy đều, các hạt lúa giống mẩy chìm dưới đáy giữ lại. Hạt lép, lửng, hạt cỏ, nổi lên trên mặt nước vớt bỏ.

Lưu ý: Dung dịch nước bùn phải gấp 3 lần lượng lúa giống.

  • Bước 3: Xử lý phá ngủ, kích thích nẩy mầm:

Sau khi loại bỏ hạt lép, hạt lửng, vớt hạt chắc ra đãi sạch tiếp tục xử lý phá ngủ, kích thích nẩy mầm theo một trong các cách sau: 

  • Cách 1: Xử lý nước ấm 54oC

Pha 3 phần nước sôi với 2 phần nước lạnh (3 sôi, 2 lạnh), lượng nước xử lý cần gấp 3-5 lần lượng lúa cần xử lý để có nhiệt độ 54oC. Trước và sau khi cho lúa giống vào xử lý cần dùng nhiệt kế kiểm tra để luôn đảm bảo nhiệt độ 54oC mới đủ nhiệt để diệt nấm. Nếu chưa đủ 54oC cho thêm nước sôi vào, vừa đổ vừa khuấy đều và vừa đo nhiệt kế, thời gian xử lý 3-5 phút.

  • Cách 2: Dùng supe lân (Lân Lâm Thao)

Cách làm: Lấy 1 kg supe lân pha với 10 lít nước, khuấy đều để lắng cặn, sau gạn lấy nước trong ngâm với 10 kg lúa giống trong 24 giờ, sau đó vớt ra rửa sạch nước chua rồi ngâm tiếp bằng nước sạch.

  • Cách 3: Dùng acid Nitơric (HNO3)

Acid HNO3

Công dụng: Phá vỡ tính ngủ nghỉ của lúa giống; Kích thích hạt lúa giống nảy mầm, phát triển rễ, cung cấp dinh dưỡng thời kỳ đầu, mầm lúa khỏe, tăng sức đề kháng, chống sâu bệnh.

Hướng dẫn sử dụng: Lắc đều chai trước khi dùng, pha 20 – 40 ml trong 20 lit nước khuấy đều ngâm 20 kg lúa giống trong 24 – 36 giờ vớt ra rửa sạch, ủ bình thường.

ngam-u-lua-giong

Sản phẩm ngâm ủ lúa giống Acid HNO3

Lưu ý:

- Nếu hạt lúa giống phơi được vài nắng (không được ấp đống qua đêm) thì xử lý theo cách 1 hoặc cách 2.

- Nếu hạt giống không kịp phơi mà ngâm ủ ngay thì xử lý theo cách 3

- Tổng thời gian ngâm từ lúc bắt đầu xử lý phá ngủ đến khi hạt thóc no nước phải đạt từ 36 – 48 giờ, tuỳ theo độ ẩm ban đầu của hạt giống.

- Chú ý khi xử lý lúa bằng acid:

+ Không dùng dụng cụ bằng kim loại, acid sẽ ăn mòn và làm hư đồ dùng.

+ Đổ từ từ acid vào nước chứ không đổ nước vào acid.

+ Thật cẩn thận khi thao tác, đeo găng tay không thấm nước và mặc áo quần, kính bảo hộ lao động.

+ Tránh không để acid dính vào da thịt, áo quần.

+ Rửa sạch dụng cụ sau khi xử lý bằng nước sạch.

1.2. Điều kiện bên ngoài 

a. Ẩm độ của hạt giống 

Hạt lúa giống hút nước đạt độ ẩm cần thiết, hạt sẽ nảy mầm. Muốn hạt giống nảy mầm được cần phải ngâm hạt. Thời gian ngâm hạt tùy thuộc vào nhiệt độ môi trường, nhiệt độ nước, tình trạng hạt giống. Thời gian ngâm hạt thường từ 24-36 giờ. Có trường hợp phải ngâm đến 48 giờ, cá biệt có khi đến 50-60 giờ.

b. Nhiệt độ 

Nhiệt độ thích hợp nhất để hạt lúa nảy mầm từ 30-35oC, trên 40oC hoặc thấp dưới 10oC đều không có lợi cho quá trình nảy mầm.

c. Ôxy 

Trong quá trình nảy mầm của hạt, nếu thiếu ôxy, mầm sẽ vươn dài, rễ phát triển kém. Hoặc chỉ có mầm, không có rễ. Để hạt lúa giống nảy mầm tốt, cần cung cấp đủ ôxy cho khối hạt giống. Chính vậy, ngoài việc giữ nhiệt độ nơi ủ từ 30-35oC, thì cứ khoảng 12 tiếng cần đảo đều đống ủ và giữ đủ ẩm để rễ và mầm phát triển cân đối.

Giai đoạn chuẩn bị ngâm lúa giống

2.1. Chuẩn bị nơi ngâm lúa giống 

a. Chuẩn bị nơi ngâm lúa giống là hồ, ao, mương, sông: 

Nên chọn nơi nước lưu thông, sạch và chú ý không có cá lớn, mật độ cá nhiều sẽ ăn hết hạt giống khi chúng ta ngâm hạt.

b. Chuẩn bị nơi để ngâm lúa giống là thau, chậu, vại, thùng… 

Chuẩn bị dụng cụ để ngâm lúa giống là thau. Dụng cụ này có thể ngâm được 10 kg lúa giống.

ky-thuat-ngam-u-lua-giong

Thau để ngâm hạt giống

Chuẩn bị dụng cụ để ngâm lúa giống là xô. Dụng cụ này có thể ngâm được 15 kg lúa giống.

Xô dùng để ngâm hạt giống

Chuẩn bị dụng cụ để ngâm lúa giống là vại (khạp). Dụng cụ này có thể ngâm được 20 kg lúa giống. và sử dụng thùng để ngâm ủ lúa giống 

Vại (khạp) để ngâm hạt giống

2.2. Chuẩn bị lúa giống trước khi ngâm 

a. Phơi lại lúa giống

Trong điều kiện cho phép nên phơi lại hạt giống từ 3-6 giờ trước khi ngâm để xúc tiến hoạt động của các hệ men, tăng khả năng nảy mầm.

b. Dùng cân để cân lúa giống

Sử dụng loại cân tròn có đĩa cân thăng bằng để đảm bảo độ chuẩn lượng lúa giống để xử lý

2.3. Chuẩn bị nước để ngâm giống

Ngâm thóc giống bằng nước sạch, thời gian ngâm 48 giờ (2 ngày 2 đêm). Trong thời gian ngâm cứ 10-12 giờ phải đãi và thay nước một lần sao cho hạt thóc không có mùi chua.

- Biểu hiện của thóc giống no nước là: ngoại hình hạt căng đều, nhìn rõ thấy phôi màu trắng ở đầu hạt. Khi cắn nội nhũ (phần gạo ở giữa hạt) thấy bở mềm, hơi cứng ở lõi là đạt yêu cầu.

Giai đoạn ngâm lúa giống

Ngâm lúa giống là đưa lúa giống ngập xuống dưới nước để cho hạt lúa giống hút nước, có thể đựng lúa giống trong bao và đưa cả bao xuống nước. Cũng có thể đổ lúa trực tiếp vào dụng cụ ngâm lúa.

3.1. Cho lúa xuống nước để ngâm 

a. Đặt cả bao chứa lúa giống xuống nước: 

Để toàn bộ cả bao đã chứa lúa giống ngập vào trong nước. Có thể đặt bao đã chứa lúa giống vào dụng cụ châụ thùng … ngâm lúa giống hay đặt xuống ao, mương.

Minh họa quy trình ngâm lúa giống

b. Đổ trực tiếp lúa giống vào dụng cụ ngâm 

Trường hợp ngâm lúa giống bằng dụng cụ thì có thể đổ trực tiếp lúa vào dụng cụ để ngâm, khô cần phải cho vào bao.

== > Xem thêm :Mua phân hữu cơ vi sinh loại nào tốt nhất

3.2. Xác định thời gian ngâm 

Thời gian ngâm nước tùy thuộc vào nhiệt độ nước, nhiệt độ không khí và đặc điểm giống lúa. Các giống lúa cải tiến trồng ở Đồng Bằng Sông Cửu Long ngâm từ 24-36 giờ đồng hồ. Đối với các tỉnh phía Bắc, trong vụ Hè thu, vụ Mùa ngâm 24-36 giờ đối với lúa thuần và 12-18 giờ đối với lúa lai; Trong vụ Xuân ngâm 48-72 giờ đối với lúa thuần và 24-36 giờ đối với lúa (tính cả thời gian xử lý, khử trùng thuốc).

Trong thời gian ngâm nước cứ 12 giờ cần rửa sạch và thay nước mới một lần để hạt lúa giống trong khi ngâm không bị chua. Khi thấy hạt trong, ngoại hình hạt căng đều, nhìn rõ thấy phôi màu trắng ở đầu hạt phình lên. Kiểm tra nội nhũ (phần gạo ở giữa hạt) thấy bở mềm, hơi cứng ở lõi hạt gạo là đạt yêu cầu

Ủ lúa giống 

Là để lúa giống đã ngâm đủ nước gọn thành đống và ủ ấm bằng rơm rạ, bao tải …đảm bảo nhiệt độ của đống ủ từ 30-35oC trong vòng 24-48 giờ để hạt lúa giống nảy mầm.

Nếu nhiệt độ ủ quá thấp thì thời gian nảy mầm sẽ kéo dài, nếu để lâu sẽ giảm khả năng nảy mầm. Nếu nhiệt độ ủ quá cao thì tỷ lệ nảy mầm sẽ bị giảm đi, thậm chí còn làm chết cả mầm hạt.

ngam-u-lua-giong

Trong quá trình ủ, bản thân khối hạt hô hấp cũng tạo ra nhiệt lượng để tiến nảy mầm. Nếu ủ với khối lượng hạt giống quá lớn thì sẽ tăng nhiệt lượng, dẫn đến thừa nhiệt lượng; nhưng nếu ủ với khối lượng hạt giống nhỏ thì sẽ bị thiếu nhiệt lượng, hạt giống nảy mầm chậm.

- Chuẩn bị nơi ủ lúa giống: Nơi ủ có thể là trong nhà, ngoài sân, dưới bếp, bờ cây… chỉ cần không bị tạt nước mưa, không bị nắng và không bị gà vịt phá.

- Chuẩn bị vật liệu để ủ như bao tải, rơm, rạ…

- Đổ lúa giống đã ngâm đủ nước, để rảo nước vào tấm ủ

- Sau khi đổ giống vào ủ sử dụng tấm đậy lại để cho hạt giống nảy nầm nhanh và rể phát triển dài

- Khi ủ hạt giống trong những ngày giá rét cần phải vùi sâu trong đống rơm, rạ hoặc vùi trong đống lá, đảm bảo sao cho nhiệt độ từ 30-35oC. Sau khi vùi lúa giống khoảng 36-48 giờ cần bới ra xem đã nảy mầm chưa, khi thấy trên 50% số hạt nứt nanh gai dứa, lấy lúa ra trộn kỹ cho các hạt giống nảy mầm đều sau đó vùi nông hơn trong rơm rạ vì khi hạt lúa nảy mầm sẽ tự sinh nhiệt làm ấm lên.

Lưu ý:

Không vùi lúa giống no nước trong đống tro bếp, vì tro bếp sẽ hút nước trong hạt giống làm hạt giống thiếu nước ảnh hưởng tới quá trình nảy mầm.

Cũng không nên vùi lúa giống vào sâu trong đống phân ủ vì trong đống phân ủ nhiệt độ thường quá cao lại có nhiều khí độc ảnh hưởng tới sự nảy mầm của hạt giống.

Nguồn :

Giáo trình nghề trồng lúa năng suất cao - Bộ NN&PT NT 

 

 


Đang quan tâm

Hỗ trợ khách hàng

Hotline
0868913023
0976702538
02373.500.413

Giải thưởng

Giải thưởng 1
Giải thưởng 2
Giải thưởng 3
Giải thưởng 4

Facebook

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN HỮU CƠ MIỀN TRUNG

Địa chỉ: Xuân Yên - Phú Lộc - Hậu Lộc - Thanh Hóa

VPĐD: SN 37, khu 4, TT Hậu Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa

Điện thoại: 0237 3500 413

Email: huucomientrung@gmai.com

THỐNG KÊ TRUY CẬP